Neurodivergentie in de onderneming: Waarom elke vijfde persoon betrokken is

15 tot 20 procent van elk personeelsbestand is neurodivergent (Doyle, 2020; CIPD, 2018). Dit getal lijkt hoog. Dat is het niet. Het weerspiegelt de feitelijke neurologische verdeling die in de meeste ondernemingen onzichtbaar blijft.

De cijfers

Autisme treft 2 tot 3 procent van de bevolking. ADHD treft 5 tot 8 procent. Dyslexie treft 5 tot 10 procent. Dyscalculie treft 3 tot 7 procent. Dyspraxie treft 2 tot 5 procent. Deze vormen overlappen elkaar vaak. **AuDHD** (autisme en ADHD tegelijkertijd) is geen uitzondering, maar een van de meest voorkomende combinaties.

Het resultaat: In een team van 20 personen zijn er statistisch gezien 3 tot 4 neurodivergent. In een onderneming met 500 medewerkers zijn dat er 75 tot 100.

Waarom het getal zo hoog lijkt

De meeste neurodivergente medewerkers weten het niet. Of zeggen het niet.

De diagnostische onderregistratie bij volwassenen is massaal. Autisme bij vrouwen wordt gemiddeld 4,5 jaar later herkend dan bij mannen. Velen krijgen pas op een leeftijd van 30 tot 50 jaar een diagnose. ADHD bij volwassenen werd tot enkele jaren geleden als overgediagnosticeerd beschouwd, hoewel de persistentie in de volwassenheid inmiddels is aangetoond.

Daarnaast is er masking: neurodivergente mensen leren al vroeg om neurotypisch conform gedrag te simuleren. Dit kost cognitieve middelen en maakt neurodivergentie in de dagelijkse werkpraktijk onzichtbaar. Meer hierover in het artikel over de onzichtbare kosten van masking.

Wat dit betekent voor de kostenberekening

De economische gevolgen hebben betrekking op twee afzonderlijke kostenposten:

Burn-out kosten ontstaan zolang de persoon nog in de onderneming is: ziektedagen, verminderde prestaties, stijgend foutenpercentage. Door masking veroorzaakte uitputting bouwt langzamer af dan het ontstaat. Wat bij de onderneming aankomt zijn niet "de eerste signalen", maar al het gevorderde stadium.

Verloopkosten ontstaan na de uitval: vervanging kost tussen de 50 procent (standaardrollen, SHRM) en 200 procent (gespecialiseerde vak- en leidinggevende rollen, Gallup) van een jaarsalaris. Daarbij komen kennisverlies, een inwerktijd van 6 tot 12 maanden en vervolgverloop in het team (een ontslag verhoogt de kans op vertrek met 9 tot 25 procent).

Deze kostenberekening heeft niet betrekking op 2 tot 3 procent van het personeel. Het heeft betrekking op 15 tot 20 procent.

De volgende conversatie is 1:1 afkomstig uit de app - onverkort en onbewerkt.

Vraag van de gebruiker

Hoe herken ik als werkgever of neurodivergente medewerkers in mijn team ondersteuning nodig hebben, zonder dat zij uit de kast moeten komen?

Autistic Mirror (Buitenzicht/Werkgever)

Dit is een vraag die betrekking heeft op de werkomgeving, niet direct op autistische mechanismen. En toch is het mechanisme erachter relevant om te begrijpen waarom de vraag op deze manier gesteld moet worden.

Waarom het probleem rondom openheid überhaupt bestaat

Autistische en neurodivergente medewerkers hebben vaak jarenlange ervaring met het feit dat openheid over hun verwerking tot nadelen heeft geleid. Formeel of informeel. De hersenen leren: transparantie is niet veilig. Daarom wordt masking ingezet. Masking betekent het simuleren van neurotypisch conform gedrag om erbij te horen en veiligheid te waarborgen. Dit kost enorm veel cognitieve middelen. Middelen die dan niet beschikbaar zijn voor het eigenlijke werk.

Het resultaat is: wie zijn omgeving zo inricht dat masking overbodig wordt, ontlast neurodivergente medewerkers. Zonder dat iemand iets hoeft te onthullen.

Wat er neurologisch gebeurt als omgevingen slecht passen

Neurodivergente hersenen reageren op bepaalde omstandigheden met verhoogde inspanning: ongestructureerde vergaderingen, onduidelijke verwachtingen, sensorisch belastende ruimtes, kortetermijnwijzigingen in de planning, impliciete sociale regels. Deze omstandigheden veroorzaken geen slechte instelling, maar een verhoogde cognitieve last. Vergelijkbaar met het uitvoeren van een taak in een onbekende taal terwijl er op de achtergrond muziek aanstaat.

Zichtbare tekenen dat iemand onder deze last staat kunnen zijn: terugtrekken tijdens vergaderingen, een duidelijke daling in productiviteit na bepaalde situaties, een voorkeur voor schriftelijke communicatie, moeite met spontane verzoeken, zichtbare uitputting na evenementen die voor anderen "ontspannen" lijken.

Dit zijn geen motivatieproblemen. Het zijn aanwijzingen dat de omgeving niet goed past, geen signalen over prestaties.

Wat omgevingen kunnen doen zonder dat openheid vereist is

Bepaalde aanpassingen werken universeel ontlastend. Ze helpen neurodivergente medewerkers overproportioneel en schaden niemand: duidelijke schriftelijke samenvattingen na vergaderingen in plaats van alleen mondelinge afspraken. Agenda's voorafgaand aan vergaderingen zodat de hersenen zich kunnen voorbereiden. Individuele gesprekken als alternatief voor groepsformaten voor feedback. Stille werkmogelijkheden naast open ruimtes. Expliciete verwachtingen in plaats van impliciete regels. Flexibele manieren om verzoeken in te dienen.

Wanneer deze structuren aanwezig zijn, wordt de drempel lager om behoeften te benoemen. Omdat het systeem al signaleert dat verschillen acceptabel zijn.

Het eigenlijke signaal

Een omgeving waarin neurodivergente medewerkers niet bang hoeven te zijn voor openheid, ontstaat niet door een HR formulier. Het ontstaat door waarneembare praktijk: hoe wordt er gereageerd op onconventionele werkwijzen? Worden afwijkingen van de norm behandeld als een probleem of als een variatie? Wordt kracht boven conformiteit gesteld?

Neurodivergente hersenen zijn erg goed in het lezen van deze signalen. Dat is vaak onderdeel van wat jarenlange masking teweeg heeft gebracht.

Dit antwoord is afkomstig van Autistic Mirror. Je kunt je eigen vragen stellen - over jouw situatie.

Structurele aanpassingen in plaats van afzonderlijke maatregelen

De meest effectieve aanpassingen kosten weinig en helpen het hele team. Noise-cancelling hoofdtelefoons als werkmiddel, schriftelijke in plaats van mondelinge verwachtingen, vergaderingen met een agenda vooraf, optioneel cameragebruik, buffers tussen afspraken, stille werkplekopties. Dit zijn geen speciale behandelingen. Het zijn structurele aanpassingen die vaak de productiviteit van alle medewerkers verhogen.

Wat niet helpt: meer teamevenementen, meer sociale interactie, meer "waarderingsmaatregelen". Bij neurodivergente medewerkers in fasen van uitputting verergeren deze interventies de situatie, omdat ze extra masking-capaciteit opeisen.

Een lichtpuntje

Ondernemingen die neurologische diversiteit begrijpen als architectuur in plaats van als probleem, winnen iets dat lastig te kwantificeren is: diepgaand werk, patroonherkenning, eerlijke communicatie, loyaliteit. De 15 tot 20 procent vormen geen last. Ze zijn een aanwijzing dat werkomgevingen gebouwd kunnen worden voor verschillende hersenen. De aanpassingen die dit mogelijk maken, zijn vaak dezelfde aanpassingen die ook de overige 80 procent helpen.

Autistic Mirror legt autistische neurologie individueel uit, toegespitst op jouw situatie. Of het nu voor jezelf is, als ouder of als professional.

Voor HR en D&I (Diversiteit en Inclusie): autisticmirror.app/b2b

Aaron Wahl
Aaron Wahl

Autistisch, oprichter van Autistic Mirror

Hoe je functioneert heeft redenen.
Ze zijn uit te leggen.

Maak een gratis account